“Gia Định tam gia” (hay “Gia Định tam gia thi”) là danh hiệu người đời xưng tụng tía vị quan tiền văn của thời Vua Gia Long: Lê quang đãng Định, Trịnh Hoài Đức với Ngô Nhân Tịnh. Các cụ ông cụ bà là công thần trong chế tạo cõi Nam, đồng thời gồm có đóng góp đặc biệt cho văn học với sử học tập nước nhà.

Bạn đang xem: Gia định tam gia gồm những ai

Bạn vẫn xem: Gia định tam gia bao gồm những ai


*

Khu mộ gắng Ngô Nhơn Tịnh. Ảnh: TL

Từ giữa cuối thế kỷ XVIII, sống văn hóa- làng mạc hội ở những trung tâm văn hóa của miền Nam, nhất là tại gia Định, diễn ra khá sôi nổi. Điển hình là sự ra đời của “Bình Dương thi xã” quy tụ những văn nhân, thi sĩ một trong những cuộc gặp gỡ, trao đổi, gặp mặt văn chương, thi phú, dìm vịnh, họa, bình phẩm các tác phẩm. Trông rất nổi bật trong “Bình Dương thi xã” là team “Gia Định tam gia thi”, gồm các cụ: Lê quang Định, Ngô Nhân Tịnh, Trịnh Hoài Đức. Các cụ là quan tiền văn có rất nhiều công lao trong việc an dân, trị quốc cũng giống như trong nghành nghề văn hóa, giáo dục. Đặc biệt, “Gia Định tam gia” là đồng môn, học tập trò của cố Võ trường Toản, danh sư được fan đời kính trọng.

Nhiều tuổi duy nhất trong “Gia Định tam gia” là cố Lê quang Định (1759-1813), bạn huyệnPhú Vang, phủThừa Thiên. Thân phụ của thế Lê quang đãng Định vốn là viên quan nhỏ chẳng may mất sớm, bên nghèo cần cụ theo anh vào ngụ ở thị trấn Bình Dương, tỉnhGia Định. Trên đây thế theo học tập Thầy Võ trường Toản sinh hoạt làng Hòa Hưng và sớm biểu hiện tư chất thông minh, hiếu học, yêu cầu được một lương y trong vùng gả phụ nữ cho. Cố và Ngô Nhân Tịnh (1761-1813), Trịnh Hoài Đức (1765-1825) thuộc theo học tập một thầy, kết thân với nhau rồi thuộc sáng lập “Bình Dương thi xã”.

Khi ChúaNguyễn Ánhtái chỉ chiếm Gia Định vào thời điểm năm 1788, mở khoa thi chọn tín đồ hiền tài làm cho quan giúp nước, thay Lê quang đãng Định (cùng với chũm Trịnh Hoài Đức) thi đỗ cùng được cử làm Hàn Lâm Viện chế cáo, giữ việc biên soạn sổ sách, sau điều chức Điền tuấn quan liêu (chăm lo bài toán khai khẩn, khuyến nông), rồi lãnh chức Đông cung thị giảng (dạy học mang lại hoàng tử Nguyễn Phúc Cảnh). Năm1802,ChúaNguyễn Ánhlên ngôi vua, hiệu làGia Long, cố kỉnh Lê quang đãng Định được duy trì chức Thượng thưbộ Binh, rồi có tác dụng Chánh sứ sangnhà Thanh. Năm1806, cụ đảm nhận việc biên soạn“Hoàng Việt độc nhất thống địa dư chí” có 10 quyển, là bộ địa chí trước tiên củanhà Nguyễn. Sách ghi chép khá đầy đủ và có hệ thống về mặt đường sá, sông núi, thổ sản, phong tục từLạng SơnđếnHà Tiên. Bộ sách được triều Nguyễn review rất cao, đôi khi trở thành công xuất sắc cụ tra cứu công ty yếu cho các công trình địa chí tiếp theo. Năm1810, gắng giữ chức Thượng thưBộ Hộkiêm coi Khâm thiên giám (tức đài quan tiền sátthiên văn).

Bên cạnh soạn địa chí, nạm Lê quang đãng Định có không ít tác phẩm nhằm đời, như: “Hoa nguyên thi thảo”bằngchữ Hán, bao gồm 74 bài phần lớn là thơ đề vịnh, cảm hoài với thù tạc; “Gia Định tam gia thi tập” tất cả nhiều bài bác thơ in chung với thơ của rứa Trịnh Hoài Đức và Ngô Nhân Tịnh. đa số sáng tác, phân tích của vậy Lê quang đãng Định được giới văn chương vào nước với cả từ quốc tế như Trung Hoa, Triều Tiên tán thưởng. Năm 1813, núm Lê quang đãng Định từ quan và mất không lâu sau đó.

Nhiều tư liệu ghi chép nắm Ngô Nhân Tịnh làm cho quan thanh liêm, giản dị, khẳng khái và bao gồm phần bộc trực, rét nảy; chính vì như vậy hay bị gièm pha pha. Khi mất, cầm cố được chôn cất tại thôn Chí Hòa, tổng Dương Hòa Thượng, thị trấn Bình Dương, che Tân Bình, tỉnh Gia Định; sau cải táng dịch chuyển về xã Tân Hóa, tổng Tân Phong Trung, thị trấn Tân Long, tỉnh Gia Định. Vì khu tuyển mộ không người thăm nom cúng tự, năm 2004 UBND thành phố hồ chí minh đã dịch chuyển và an vị lăng mộ cố Ngô Nhân Tịnh trong khuôn viên miếu Giác Lâm (đường Lạc Long Quân, quận Tân Bình hiện nay nay).

Các item của cụ hiện còn “Thập Anh đường văn tập” tất cả 187 bài xích kinh nghĩa, lấy chủ đề từ ghê thi và Kinh thư, dùng làm mẫu cho những người đi thi tham khảo; “Thập Anh con đường thi tập” có 81 bài bác thơ chữ hán xướng họa với bạn bè; “Nhất thống dư địa chí” do Lê quang Định soạn, Ngô Nhân Tịnh nhuận chính; “Gia Định tam gia thi tập” in bình thường với thơ của nuốm Trịnh Hoài Đức với Lê quang Định.

Nhỏ tuổi nhất trong “Gia Định tam gia”, sự nghiệp của ráng Trịnh Hoài Đức những thuận lợi. Cụ không những là công thần của triềuNguyễn, ngoại giả lànhà thơ, bên văn, sử gia khét tiếng của vn thế kỷ XVIII-XIX. Làm cho quan bên dưới triều Nguyễn, cố gắng Trịnh Hoài Đức lên đến mức chức Lại cỗ thượng thư, kiêm Binh cỗ thượng thư; được ban tước an ninh Hầu.

Xem thêm: Tổng Hợp Những Bộ Phim Về Thần Thoại Ai Cập Cổ Đại, 6 Phim Về Ai Cập Cho Các Thánh Đam Mê Thần Thoại

“Gia Định tam gia” không chỉ nổi tiếng bởi tài hoa, mà còn là một những tấm gương hiến đâng cho sự cách tân và phát triển chung của miền Nam.

-----------------

Nguồn tham khảo:

“Gia Định xưa”, Huỳnh Minh, NXB văn hóa truyền thống Thông tin, 2006

“Một số danh nhân lịch sử dân tộc đất phương Nam”, các tác giả, NXB Hồng Đức-Tạp chí Xưa & Nay, 2015