Nam Quốc tổ quốc là bài thơ của tác giả Lý thường xuyên Kiệt. Tương truyền trong tiến độ sục sôi võ thuật cùng giặc nước ngoài xâm, Lý thường xuyên Kiệt đã chế tạo nên bài xích thơ này. Vào đêm khuya thanh vắng, ông vẫn ở trong đền thờ và chứa giọng đọc bài thơ. Giọng hào hùng, hào khí chói lóa khiến cho quân giặc hoảng loạn. Sau đây như lời bài bác thơ, quân và dân ta đã chiến thắng quân giặc.

Bạn đang xem: Bài thơ "nam quốc sơn hà" là của ai?

*
Nam Quốc giang san là bài xích thơ của người sáng tác Lý thường xuyên Kiệt

Nam Quốc đất nước – bản tuyên ngôn chủ quyền đầu tiên của Việt Nam

Nam quốc giang sơn (chữ Hán: 南國山河) là 1 trong những bài thơ thất ngôn tứ giỏi viết bởi văn ngôn không rõ tác giả. Đây là bài thơ danh tiếng trong lịch sử vẻ vang Việt Nam, được coi là phiên bản tuyên ngôn tự do đầu tiên của Việt Nam, khẳng định độc lập của nhà cầm cố quyền Đại Việt trên những vùng khu đất của mình. Bài thơ được đến là bài thơ thần , do thần phát âm giúp Lê Hoàn chống quân Tống năm 981 cùng Lý thường Kiệt kháng quân Tống năm 1077.

*

Tiếng thơ vang vọng khắp đất trời khiến cho quân giặc nổi loạn, lòng người việt nam lại say sưa vào ngọn lửa yêu nước. Lý thường xuyên Kiệt hiện nay không cần đứng trên đài tuyên ngôn nhưng mà vẫn có thể tuyên bố chủ quyền đất nước.

Tên gọi

Bài thơ này vốn không có tên, tên thường gọi Nam quốc đánh hà là vì những fan biên soạn cuốn sách vừa lòng tuyển thơ văn Việt Nam, tập 2 (sách vì Nhà xuất bản Văn học xuất phiên bản năm 1976) đặt ra, mang từ tứ chữ đầu vào câu thơ đầu tiên của bài thơ này (Nam quốc đất nước Nam đế cư).

Tiếng thơ vang vọng khắp khu đất trời khiến cho quân giặc nổi loạn, lòng người việt nam lại say sưa vào ngọn lửa yêu thương nước

Văn bản

Bài thơ nam giới quốc tổ quốc có tối thiểu là 35 dị bạn dạng sách cùng 8 dị bạn dạng thần tích. Thư tịch trước tiên có chép bài bác thơ này là sách Việt năng lượng điện u linh tập, song bản Nam quốc đất nước trong Việt điện u linh tập chưa phải là phiên bản được biết đến nhiều nhất, bạn dạng ghi trong Đại Việt sử ký kết toàn thư bắt đầu là bản được đa số người biết nhất. Đại Việt sử ký toàn thư là bộ bao gồm sử đầu tiên có ghi chép bài bác thơ này.

Bản ghi trong Đại Việt sử cam kết toàn thư như sau:

南國山河南帝居,

截然分定在天書。

如何逆虜來侵犯,

汝等行看取敗虚。

Phiên âm Hán-Việt:

Nam quốc giang san Nam đế cư

Tiệt nhiên phận định tại thiên thư

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm

Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư

Bản dịch nghĩa của Võ Minh Hải:

Sông núi nước nam giới thì vua nước phái mạnh cai quản

Rõ ràng đã được phân chia tại sách trời

Cớ có tác dụng sao lũ giặc ngỗ ngược kia cho đây xâm phạm

Rồi phía trên chúng cất cánh sẽ thấy cùng nhận đem sự thua thảm hoàn toàn

*
Bài thơ này vốn không tồn tại tên, tên gọi Nam quốc đánh hà là vì những người biên soạn cuốn sách hòa hợp tuyển thơ văn Việt Nam, tập 2 đặt

Bản dịch nghĩa của Nguyễn Tri Tài:

Sông núi nước Nam, vua nước phái mạnh ở,

Phân vị rạch ròi đã ghi vào sách trời.

Cớ sao cộng đồng giặc bạo ngược mang đến xâm phạm,

Chúng bây rồi xem, đã chuốc rước thất tại tan tành.

Bản dịch nghĩa của Nguyễn Hùng Vĩ:

Sông núi nước Nam, phái mạnh đế cai quản trị

Hiển nhiên vẫn định phận trên thiên thư

Cớ sao bọn giặc ngỗ ngược mang lại xâm phạm

Mà chúng bay, xem ra, lại chịu bại ư?

Bản dịch của è Trọng Kim:

Sông núi nước nam vua nam ở

Rành rành định phận ở sách trời

Cớ sao vây cánh giặc quý phái xâm phạm

Chúng bay sẽ bị đánh tơi bời.

Hãy cùng lắng nghe bài thơ được đọc nhằm vang vọng hào khí bất tỉnh nhân sự trời hiện nay nhé!

Lịch sử ra đời bài thơ phái nam Quốc tô Hà

Trong chiến tranh Tống–Việt lần lắp thêm nhất

Theo sách Lĩnh phái mạnh chích quái:

Năm Thiên Phúc nguyên niên hiệu vua Lê Đại Hành; Tống Thái Tổ không nên Hầu Nhân Bảo, Tôn Toàn Hưng cất quân thôn tính nước Nam. 2 bên đối lũy cùng vắt cự cùng với nhau làm việc sông Đồ Lỗ. Vua Lê Đại Hành mộng thấy nhì anh thần nhân sinh hoạt trên sông vái nhưng nói rằng bọn họ là Trương Hống, Trương Hát xưa theo Triệu Việt Vương; nay xin cùng nhà vua tấn công giặc để cứu sinh linh. Vua Lê Đại Hành tỉnh giấc dậy tức thì đốt hương khấn cầu thần giúp. Đêm ấy thấy một tín đồ dẫn đoàn âm binh áo trắng và một người dẫn đoàn âm binh áo đỏ trường đoản cú phía Bắc sông Như Nguyệt mà lại cùng xông vào trại quân Tống nhưng đánh. Quân Tống tởm hoàng, thần nhân tàng hình trên không, bự tiếng ngăm rằng:

“ nam giới quốc tổ quốc Nam đế cư

Hoàng thiên dĩ định tại thiên thư

Như hà Bắc Lỗ lai xâm lược

Bạch dìm phiên thành phá trúc dư.”

Quân Tống nghe thấy, xéo sút lên nhau chạy tan, thua kém mà về. Vua Lê Đại Hành trở về nạp năng lượng mừng, truy phong mang lại hai vị thần nhân, một là Tinh Mẫn Đại vương vãi lập miếu thờ trên ngã ba sông Long Nhãn, nhị là Khước Mẫn Đại vương, lập miếu sống ngã tía sông Nguyệt. Đa số những nhà nghiên cứu thống tuyệt nhất đề thương hiệu khuyết danh tác giả bài thơ. Riêng Lê mạnh mẽ Thát trong bài xích “Pháp Thuận và bài thơ thần nước nam sông núi” cho rằng người sáng tác bài thơ là Đỗ Pháp Thuận.

Các bên nghiên cứu vừa mới đây thống nhất quan điểm Nam quốc giang sơn là bài bác thơ, xuất hiện thêm dưới thời Lê Đại Hành.

*

Trong cuộc chiến tranh Tống–Việt lần trang bị hai

Theo sách Đại Việt sử ký toàn thư

Năm 1076, Quách Quỳ, Triệu Tiết

Triệu Tiết

Triệu tiết (chữ Hán: 赵禼, 1026 – 1090), thương hiệu tự là Công Tài, bạn Y Chánh, Cung Châu , là tướng tá lĩnh, quan tiền viên đơn vị Bắc Tống trong lịch sử dân tộc Trung Quốc. Triệu tiết từng làm Chiêu thảo phó sứ, theo Chiêu thảo sứ Quách Quỳ xâm lăng Đại Việt. Gần trọn sự nghiệp của mình, Triệu Tiết đảm bảo an toàn biên giới phía t…

 đem quân 9 tướng, phù hợp với Chiêm Thành, Chân Lạp tiến công Đại Việt. Hai bên giao tranh ngơi nghỉ sông Như Nguyệt, một đêm quân sĩ bỗng dưng nghe trong đền Trương tướng tá quân gồm tiếng đọc to rằng:

“Nam quốc tổ quốc Nam đế cư

Tiệt nhiên phân định trên thiên thư

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm

Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư”

Sau này đúng như lời thơ, Lý hay Kiệt đánh bại quân Tống.

Theo sách Việt điện u linh – Chuyện Trương Hống với Trương Hát

 Thời phái nam Tấn Vương công ty Ngô đi tiến công dẹp Lý Huy ở Long Châu, đóng quân ở cửa ngõ Phù Lan, đêm ngủ mộng thấy hai bạn kỹ vĩ, dung mạo khôi ngô đến ra mắt nhà vua với xin trợ chiến. Công ty vua hỏi danh tính, họ vấn đáp rằng bọn họ là bằng hữu vốn bạn Phù Lan, làm cho tướng của Triệu Việt Vương, Việt vương vãi bị Lý phái mạnh Đế tấn công bại. Phái nam Đế có tác dụng lễ trọng ý mong mỏi cho họ có tác dụng quan; nhì em chối từ, trốn vào núi Phù Long, phái mạnh Đế những lần cho tất cả những người truy nã không được, mới treo ngàn kim cương cầu fan bắt. Hai bằng hữu đều uống dung dịch độc mà lại chết. Thượng đế thương chúng ta vô tội mang đến làm Than Hà Long Quân Phó Sứ, tuần nhì sông Vũ Bình với Lạng Giang mang đến tận trên nguồn, hiệu là Thần Giang Phó Đô Sứ. Trước kia đã giúp vua Ngô Quyền vào chiến dịch Bạch Đằng.

Nam Tấn Vương thức giấc dậy new đem tế cùng khấn thần phò trợ. Kế tiếp Nam Tấn Vương chiến thắng trận, bình xong quân Tây Long vua không nên sứ chia chỗ lập đền rồng thờ, hầu hết phong có tác dụng Phúc Thần một phương, chiếu phong anh là Đại Đương Giang Đô Hộ Quốc Thần Vương, lập thường ở cửa ngõ sông Như Nguyệt. Còn em là tè Đương Giang Đô Hộ Quốc Thần Vương, lập đền ở cửa ngõ sông phái mạnh Bình.

Thời vua Nhân Tông đơn vị Lý, binh Tống phái nam xâm kéo cho biên cảnh; vua không đúng Thái uý Lý thường xuyên Kiệt dựa bên bờ sông đóng cừ để cố gắng thủ. Một đêm kia đấu sĩ nghe vào đền bao gồm tiếng ngâm khổng lồ rằng:

“ Sông núi công ty Nam phái mạnh đế ở

Phân minh trời định tại thiên thư.

Cớ sao nghịch lỗ sang trọng xâm phạm

Bọn chúng rồi đây đã bại hư.”

Quả nhiên quân Tống chưa đánh sẽ tan rã. Thần mộng rõ ràng, mảy lông sợi tóc chẳng sai.

*

Theo Bửu Diên Nguyễn-Phúc, Thị vàng anh Phạm (2003)

Năm 1076, hơn 30 vạn quân nhà Tống (Trung Quốc) bởi vì Quách Quỳ chỉ huy xâm lược Đại Việt (tên nước vn thời đó). Lý thường xuyên Kiệt lập phòng tuyến tại sông Như Nguyệt (sông Cầu) để chặn địch. Quân của Quách Quỳ đánh mang lại sông Như Nguyệt thì bị chặn. Nhiều trận quyết chiến ác liệt đã xẩy ra tại đây mà lại quân Tống không sao vượt được phòng con đường Như Nguyệt, đành đóng trại ngóng viện binh. Đang đêm, Lý thường xuyên Kiệt cho tất cả những người vào thường thờ Trương Hống, Trương Hát sinh hoạt phía nam kè sông Như Nguyệt, giả làm thần đọc vang bài xích thơ trên. Dựa vào thế tinh thần binh sĩ lên cực kỳ cao. Lý thường Kiệt liền mang lại quân vượt sông, tổ chức triển khai một trận quyết chiến, tấn công thẳng vào trại giặc. Phần vị bất ngờ, phần bởi sĩ khí quân Đại Việt đang lên, quân Tống chống đỡ yếu đuối ớt, số bị chết, bị thương đang hơn vượt nửa. Lý thường Kiệt liền cho những người sang nghị hòa, mở đường mang lại quân Tống rút quân về nước, giữ lại vững cương vực nước Đại Việt (Việt Nam).

Ý nghĩa nhì câu thơ cuối và đối tượng người dùng của bài bác thơ

Trong câu thơ cuối của bài bác thơ phái mạnh quốc tô hà tất cả đại từ nhân xưng ngôi sản phẩm công nghệ hai số các “nhữ đẳng” 汝等. Trong các bạn dạng dịch thơ của bài bác thơ này từ nhữ đẳng mọi được dịch là chúng cất cánh hoặc bọn chúng mày. Theo Nguyễn Hùng Vĩ cùng Nguyễn sơn Phong “nhữ đẳng” 汝等 vào câu thơ cuối của bài thơ phái nam quốc giang sơn là chỉ quân Đại Việt, đối tượng người dùng của bài bác thơ là quân Đại Việt, chưa phải quân Tống, ý của hai câu thơ cuối của bài xích thơ là tại sao quân giặc mang đến xâm phạm mà các ngươi (quân Đại Việt) lại cam lòng chịu đựng thất bại.

Nam quốc đánh hà

Nam quốc giang san Nam đế cư,

Tiệt nhiên định phận trên thiên thư.

Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm,

Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư.

Dịch nghĩa

“Núi sông nước nam thì vua phái mạnh ở,

Cương giới sẽ ghi rành rành sinh sống trong sách trời.

Cớ sao bạn hữu giặc bạo ngược kia dám tới xâm phạm?

Chúng bay hãy đợi xem, thế nào cũng chuốc đem bại vong.”

Tương truyền, năm 1077, rộng 30 vạn quân Tống bởi Quách Quỳ chỉ đạo xâm lược Đại Việt. Lý thường xuyên Kiệt lập phòng tuyến tại sông Như Nguyệt (sông Cầu) để chặn địch. Quân của Quách Quỳ đánh mang lại sông Như Nguyệt thì bị chặn. Nhiều trận chiến ác liệt đã xảy ra tại đây tuy nhiên quân Tống không sao vượt được phòng tuyến Như Nguyệt, đành đóng góp trại chờ viện binh. Đang đêm, Lý thường Kiệt cho người vào đền rồng thờ Trương Hống, Trương Hát, nghỉ ngơi phía nam bờ sông, giả làm cho thần đọc vang bài thơ trên. Nhờ thế lòng tin binh sĩ lên vô cùng cao. Lý thường Kiệt liền mang lại quân vượt sông, tổ chức triển khai một trận quyết chiến tấn công thẳng vào trại giặc. Phần do bất ngờ, phần vị sĩ khí quân Việt sẽ lên, quân Tống phòng đỡ yếu hèn ớt, số bị chết, bị thương đang quá nửa. Lý hay Kiệt liền cho tất cả những người sang nghị hoà, mở đường mang lại quân Tống rút quân về nước, giành lại giang sơn, duy trì vững bờ cõi Đại Việt. Một số trong những nhận định xem bài bác thơ này là bản tuyên ngôn tự do đầu tiên của Việt Nam.

Bài thơ này ở trong thần thoại về hai anh em Trương Hống, Trương Hát. Tài năng liệu gắn truyền thuyết thần thoại này cùng với Lý thường Kiệt trong cuộc chiến chống quân Tống năm 1076, nhanh nhất có thể là Việt năng lượng điện u linh (Lý Tế Xuyên đời Trần), sau đó được không ít sách sử khác ví như Đại Việt sử ký toàn thư, Việt sử tiêu án,… chép lại. Trong những lúc đó, sách Lĩnh nam chích quỷ quái (Trần cụ Pháp đời Trần) lại gắn truyền thuyết này với trận đánh chống quân Tống lần đầu tiên thời chi phí Lê của Lê Đại Hành năm 981, với ngôn từ như sau:

南國山河南帝居,

皇天已定在天書。

如何北虜來侵掠,

白刃翻成破竹餘。

Nam quốc tổ quốc Nam đế cư,

‡ Hoàng thiên dĩ định ‡ trên thiên thư.

Như hà ‡ Bắc lỗ lai xâm ‡ lược,

Bạch dấn phiên thành phá trúc dư.

(Sông núi nước phái nam thì vua nam ở.

Thượng đế đang định vì vậy trong sách trời.

Cớ sao giặc phương Bắc lại sắp tới đây xâm lược,

Gươm sáng đang chém hết những ngươi rã tành như chẻ tre.)

Ngoài ra, bài bác thơ còn có khoảng rộng 30 dị phiên bản được chép trong những sử với sách khác nhau. Tiêu đề bài bác thơ do nhóm soạn Hợp tuyển chọn thơ văn nước ta thêm.

*

Bản dịch của Lê Thước, nam giới Trân

“Núi sông phái mạnh Việt vua phái mạnh ở,

Vằng vặc sách trời phân chia xứ sở.

Giặc dữ cớ sao phạm mang lại đây?

Chúng mày độc nhất định đề nghị tan vỡ.”

Bản dịch của Nguyễn Đổng Chi

“Nước nam giới Việt gồm vua phái nam Việt,

Trên sách trời phân chia biệt rành rành.

Cớ sao giặc dám hoành hành?

Rồi đây cất cánh sẽ chảy tành mang đến coi.”

Dị bản

“Nam quốc tổ quốc nam đế cư

Hoàng thiên dĩ định trên thiên thư

Như hà Bắc lỗ lai xâm phạm

Bạch nhấn thiên thành phá trúc dư.”

Dị bản

“Nam quốc đất nước Nam đế cư

Hoàng thiên dĩ định tại thiên thư

Như hà Bắc lỗ lai xâm phạm,

Nhất trận phong ba tận tảo trừ.”

Bản dịch của Hoàng Xuân Hãn

“Sông núi nước Nam, vua phái mạnh ở,

Rành rành định phận tại sách trời.

Xem thêm: Toán 7 Bài 10 : Làm Tròn Số, Giải Vnen Toán 7 Bài 10: Làm Tròn Số

Cớ sao bạn hữu giặc lịch sự xâm phạm?

Chúng bay có khả năng sẽ bị đánh tơi bời.”

Nam Quốc đánh Hà chính là bài thơ thần của Việt Nam. Khi bài xích thơ vang lên khiến ý chí phòng giặc của người việt sục sôi cùng quân giặc hoảng sợ. Mặc dù qua bao nhiêu năm thì ngọn lửa ấy vẫn còn đó vang vọng vào lời bài bác thơ. Phái mạnh Quốc đánh Hà chủ yếu là phiên bản tuyên ngôn chủ quyền đầu tiên của Việt Nam.